\u0130leti\u015fimin, bilgi al\u0131\u015fveri\u015finin yan\u0131 s\u0131ra ba\u011f\u0131\u015f toplama, \u00fcr\u00fcn pazarlama, ki\u015fi\/kurumlar\u0131 \u015fik\u00e2yet gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ama\u00e7larla kullan\u0131lan sosyal medya, \u00f6zellikle son y\u0131llarda belli alanlardaki adalet aray\u0131\u015f\u0131nda da bir t\u00fcr e\u015fik i\u015flevi g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. Bunun getirisi olarak yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7leri konusunda derinlikli bilgi sahibi olmayan ve hatta bilgisi sadece sosyal medya ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olan halk\u0131n lin\u00e7 yoluyla adaleti sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. B\u00f6ylece sosyal medyay\u0131 dev bir adliyeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp, adil olmak isterken belki de adaletten uzakla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n
Lin\u00e7 yoluyla adaleti sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fmak; cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, cezalar\u0131n h\u0131z\u0131 ve \u00f6detme i\u015flevi vs. gibi baz\u0131 y\u00f6nlerden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda cazip gelse de adaletin sa\u011flanmas\u0131 noktas\u0131nda olduk\u00e7a sak\u0131ncal\u0131 durumlara yol a\u00e7abilmektedir.<\/p>\n
\u00d6ncelikle, sadece sosyal medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile edinilen bilgiler do\u011frultusunda ve dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 bilgiler \u00e7er\u00e7evesinde; h\u0131zl\u0131ca, belki de d\u00fc\u015f\u00fcnmeden yarg\u0131lay\u0131p, bir ki\u015fiyi hedef g\u00f6sterip infial yaratmak insan onuru bak\u0131m\u0131ndan telafisi m\u00fcmk\u00fcn olmayan zararlara neden olabilmektedir. Eldeki s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklara dayanarak var\u0131lan kan\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f olma ihtimali olduk\u00e7a y\u00fcksektir. Bu durumda adil bir d\u00fczen gayesi ile kullan\u0131lan lin\u00e7 y\u00f6netimi, tersine adil d\u00fczeni bozucu bir i\u015flev g\u00f6rmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n Lin\u00e7 d\u00fczeninde, \u015f\u00fcpheli s\u0131fat\u0131na sahip ki\u015filer hakk\u0131nda kesinle\u015fmi\u015f mahkumiyet h\u00fckm\u00fc varm\u0131\u015f\u00e7as\u0131na, \u201clekeleyici ve a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131\u201d ifadeler kullan\u0131lmakta, b\u00f6ylelikle ki\u015finin \u201cmasumiyet karinesi alt\u0131nda yarg\u0131lanma hakk\u0131 \u201c ihlal edilmektedir. Bir \u015f\u00fcpheli\/san\u0131k hakk\u0131nda herhangi bir h\u00fck\u00fcm yok iken, teknik olarak masum kabul edilmekte ve yarg\u0131lama faaliyeti buna g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte iken sosyal medya ve \u00e7e\u015fitli mecralarda ki\u015filer ilkel ya\u015fam tecr\u00fcbelerine dayal\u0131 bir delil de\u011ferlendirmesi ile f\u0131r\u00e7alanmaktad\u0131r. Ve bu ifadeler ile soru\u015fturmay\u0131 y\u00fcr\u00fctmesi gereken ki\u015fi ve kurumlar\u0131n soru\u015fturmay\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fctmesi engellenmekte, ki\u015finin \u201cAdil yarg\u0131lanma hakk\u0131\u201d elinden al\u0131nmaktad\u0131r. Neticede sosyal medya yarg\u0131lamas\u0131yla yarat\u0131lan infial sonras\u0131nda yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n y\u00f6nlendirilebilmesi ile yarg\u0131s\u0131z infazlar\u0131n ve cezai pop\u00fclizmin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r. ‘O tutuklans\u0131n’, ‘Bu serbest kals\u0131n’ diye at\u0131lan tweetler her zaman adalete hizmet etmemekte, masumiyet karinesi, lekelenmeme hakk\u0131 gibi temel baz\u0131 ilkelere zarar vermektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n Di\u011fer yandan, kamuoyu yarg\u0131lamas\u0131nda bir \u2018ma\u011fduriyet hiyerar\u015fisi\u2019 bulunmaktad\u0131r. Kamuoyunun su\u00e7 ma\u011fdurlar\u0131na ilgisinin, ma\u011fdurun \u201cideal\u201d bir portre sunmas\u0131 h\u00e2linde en y\u00fcksek seviyeye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Nils Christie, ideal ma\u011fduru \u015f\u00f6yle tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r \u201cSu\u00e7a maruz kald\u0131g\u0306\u0131nda b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ve mes\u0327ru mag\u0306dur stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn an\u0131nda teslim edildig\u0306i kis\u0327i ya da kis\u0327iler kategorisi.\u201d Greer de ideal mag\u0306duru, savunmas\u0131z, masum, korunmas\u0131z, sempati ve s\u0327efkate lay\u0131k kis\u0327iler olarak tarif etmektedir. Yas\u0327l\u0131 kad\u0131nlar ya da k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar, tipik ideal mag\u0306durlard\u0131r. Buna kars\u0327\u0131n, gen\u00e7 erkekler, evsizler, uyus\u0327turucu problemi olanlar ve o toplumdaki marjinal gruplar\u0131n mes\u0327ru mag\u0306dur stat\u00fcs\u00fcne ulas\u0327malar\u0131 \u00e7ok daha zordur. Bu anlamda bir mag\u0306duriyet hiyerars\u0327isinden s\u00f6z edilebilir. Bir u\u00e7ta, ideal mag\u0306dur stat\u00fcs\u00fcne kavus\u0327an\u0131n kolektif bir yas yaratabildig\u0306i \u00f6rnek dururken, dig\u0306er u\u00e7ta asla mes\u0327ru mag\u0306dur stat\u00fcs\u00fcne eris\u0327emeyen, hatta daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc \u201chak etmeyen mag\u0306dur\u201d olarak g\u00f6r\u00fclen, hatta fark\u0131na bile var\u0131lmayan \u00f6rnekleri bulmak zor de\u011fildir. Oysa adalet, herkes i\u00e7indir.<\/p>\n Adalet terazisi \u00e7ok hassast\u0131r. Bu hassas denge ise hukukla, hukukun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ara\u00e7 ve yollarla sa\u011flan\u0131r. Hukuk, bir yandan kategori, durum ve ko\u015ful ay\u0131rt etmeksizin ma\u011fduru korurken di\u011fer yandan \u00fczerine su\u00e7 atfedilen ki\u015fiyi de su\u00e7u sabit olana kadar korumakta ve su\u00e7u sabit olan ki\u015fiye ise adil bir ceza verme konusunda bir e\u015fik olmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla daha adil bir d\u00fczen i\u00e7in \u015fiddet, sosyal medya gibi \u00e7e\u015fitli mecralar\u0131n insaf\u0131na b\u0131rak\u0131lmadan hukuk i\u00e7inde ve adalet \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde \u00e7\u00f6z\u00fclmelidir. E\u011fer bu sa\u011flanamazsa, adil d\u00fczene en b\u00fcy\u00fck zarar, tam da bu noktada verilir.<\/p>\n Adalet Nur Gen\u00e7t\u00fcrk<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130leti\u015fimin, bilgi al\u0131\u015fveri\u015finin yan\u0131 s\u0131ra ba\u011f\u0131\u015f toplama, \u00fcr\u00fcn pazarlama, ki\u015fi\/kurumlar\u0131 \u015fik\u00e2yet gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ama\u00e7larla kullan\u0131lan sosyal medya, \u00f6zellikle son y\u0131llarda belli alanlardaki adalet aray\u0131\u015f\u0131nda da bir t\u00fcr e\u015fik i\u015flevi g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. Bunun getirisi olarak yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7leri konusunda derinlikli bilgi sahibi olmayan ve hatta bilgisi sadece sosyal medya ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olan halk\u0131n lin\u00e7 yoluyla adaleti…<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":12828,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[95],"tags":[],"yoast_head":"\n