Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan T\u00fcrk Ticaret Kanunu uyar\u0131nca tacir olman\u0131n h\u00fck\u00fcm ve sonu\u00e7lar\u0131ndan birisi de ticari defter tutma zorunlulu\u011fudur. Kanunda belirtilen ticari defter ve belgeler belirli bir s\u00fcre ile muhafaza edilmelidir. Tacir, ticari i\u015flemlerin kurulmas\u0131na, icras\u0131na veya ipote\u011fine ili\u015fkin olmakla birlikte ticari defterlerin anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve d\u00fczenlenmesi i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc belgeyi saklamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Peki s\u00f6z konusu ticari defterlerin ola\u011fan\u00fcst\u00fc nedenlerle zayi olmas\u0131 durumunda neler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n
Tacir Kimdir?<\/strong><\/p>\n Tacir, esas\u0131nda bir ticari i\u015fletmeyi k\u0131smen de olsa kendi ad\u0131na i\u015fleten ki\u015fidir. Tacir olman\u0131n \u00f6nde gelen sorumluluklar\u0131ndan birisi de yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusu olan ticari defter tutma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Yerle\u015fik kanunlar\u0131m\u0131zda ve ilgili d\u00fczenlemelerde ticari defter tutmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc olan ki\u015filer s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da tutulmu\u015ftur. Bunlar; tacirler, tacir gibi hareket edenler, serbest meslek mensuplar\u0131 ve \u00e7ift\u00e7ilerdir.<\/p>\n Ticari Defterlerin Zayi Olmas\u0131 Durumu ve Yap\u0131lmas\u0131 Gerekenler Nelerdir?<\/strong><\/p>\n Bir tacirin saklamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu defterler ve belgeler; yang\u0131n, su bask\u0131n\u0131 veya yer sars\u0131nt\u0131s\u0131 gibi bir afet veya h\u0131rs\u0131zl\u0131k sebebiyle ve kanuni saklama s\u00fcresi i\u00e7inde ziyaa u\u011frarsa tacir ziya\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fi tarihten itibaren on be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde ticari i\u015fletmesinin bulundu\u011fu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. S\u00f6z konusu dava yaln\u0131zca tacirler taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131labilmektedir. Yine zayi belgesi talebi on be\u015f g\u00fcnl\u00fck hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcreye tabidir. 15 g\u00fcnl\u00fck hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre, haklar\u0131nda zayi karar\u0131 istenilen belgelerin kurtar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalardan sonu\u00e7 al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131n, ba\u015fka bir ifade ile ziya\u0131n kesin olarak \u00f6\u011frenildi\u011fi tarihten itibaren ba\u015flar. \u0130lgili s\u00fcre i\u00e7erisinde talepte bulunmayan tacir, bu hakk\u0131ndan feragat etmi\u015f say\u0131l\u0131r. Bir nevi tespit davas\u0131 olmakla birlikte, ticari i\u015fletmenin bulundu\u011fu yer Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n Yarg\u0131tay\u2019\u0131n Ticari Defterlerin Zayi Halindeki G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/strong><\/p>\n Tacir olman\u0131n k\u00fclfetlerinden birisi, tacirin basiretli bir i\u015f adam\u0131 gibi davranma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 ziya\u0131 ba\u015fvuru sebeplerini sadece do\u011fal afetler ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k benzeri durumlar ile s\u0131n\u0131rlamaktad\u0131r. Bu nedenle tacirin zayi belgesi talep edebilmesi i\u00e7in basiretli bir tacir gibi davranmas\u0131na ra\u011fmen defter ve belgelerin tacirin kusurundan kaynaklanmayan bir \u015fekilde zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f\/kaybolmu\u015f olmas\u0131 gerekir. Burada kastedilen kusur, defterlerin muhafazas\u0131yla ilgili bir kusurdur, \u00f6rne\u011fin fi\u015fin prizde tak\u0131l\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131 sebebiyle yang\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 gibi bir \u201cgenel kusurun varl\u0131\u011f\u0131 zayi belgesi talebine halel getirmeyecektir. Di\u011fer yandan ticari defterlerin arac\u0131n arka cam\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131 suretiyle \u00e7al\u0131nmas\u0131 konulu bir zayi davas\u0131nda Yarg\u0131tay, defterlerin d\u0131\u015far\u0131dan g\u00f6r\u00fcnecek \u015fekilde b\u0131rak\u0131lmas\u0131 nedeniyle gerekli \u00f6zen ve ihtimam\u0131n g\u00f6sterilmedi\u011fine h\u00fckmetmi\u015f ve davay\u0131 reddetmi\u015ftir. Ticari evraklar\u0131n ne \u015fekilde kayboldu\u011funun a\u00e7\u0131klanamad\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fka davada da Yarg\u0131tay, TTK\u2019de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fartlar\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle dava \u015fart\u0131 yoklu\u011fundan reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n Zayi Belgesinin Verilme S\u00fcreci ve \u0130htiya\u00e7 Duyulan Bilgi Belgeler<\/strong><\/p>\n T\u00fcm bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, zayi belgesi talebiyle mahkemeye ba\u015fvurulaca\u011f\u0131 takdirde, talebe konu defter ve belgelerin d\u00f6k\u00fcm\u00fc listelerin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde belirtilmeli, olay\u0131 tevsik eden tespit raporu, ekspertiz raporu, itfaiye raporu, karakol tutana\u011f\u0131 gibi belgeler de temin edilebildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde dilek\u00e7e ekinde sunulmal\u0131d\u0131r. Ticari defter ve belgelerin; yang\u0131n, su bask\u0131n\u0131 veya yer sars\u0131nt\u0131s\u0131 gibi bir afet veya h\u0131rs\u0131zl\u0131k sebebiyle ve kanuni saklama s\u00fcresi i\u00e7inde zayi olmas\u0131 durumunda derhal zayi olan defter ve belgelerin d\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131kartmak, olaylarla ilgili rapor ve tutanaklar\u0131 zaman\u0131nda d\u00fczenlemek b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Zayi belgesinin verilmesinin ispat hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan sonu\u00e7lar\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, yaln\u0131zca TTK uyar\u0131nca ispata elveri\u015fli ticari defterler i\u00e7in zayi belgesi verilebilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, kanun uyar\u0131nca tutulmas\u0131 zorunlu olan defterlerin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi uzmanlara makul bir s\u00fcre i\u00e7inde yapacaklar\u0131 incelemede i\u015fletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakk\u0131nda fikir verebilecek \u015fekilde tutulmas\u0131 \u00f6nem arz etti\u011fi gibi, noter onayl\u0131 olmayan, a\u00e7\u0131l\u0131\u015f ve kapan\u0131\u015flar\u0131 usul\u00fcne uygun yap\u0131lmayan defterler i\u00e7in talepte bulunulamaz. Benzer \u015fekilde, bir ticari i\u015flemin kurulmas\u0131, icras\u0131 ya da iptaliyle ilgili olmayan, ticari defterlerin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda fayda sa\u011flamayan bo\u015f fatura gibi ticari belgeler i\u00e7in de zayi belgesi talebi kabul g\u00f6rmemektedir.<\/p>\n Ticari defter ve belgelerin; yang\u0131n, su bask\u0131n\u0131 veya yer sars\u0131nt\u0131s\u0131 gibi bir afet veya h\u0131rs\u0131zl\u0131k sebebiyle ve kanuni saklama s\u00fcresi i\u00e7inde zayi olmas\u0131 durumunda derhal zayi olan defter ve belgelerin d\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131kartmak, olaylarla ilgili rapor ve tutanaklar\u0131 zaman\u0131nda d\u00fczenlemek b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n \u00c7itil Avukatl\u0131k Ortakl\u0131\u011f\u0131 Blog sayfas\u0131nda yer alan g\u00fcncel hukuki yaz\u0131lar ilk sizin e-postan\u0131za gelsin isterseniz \u00c7itil Haber B\u00fclteni\u2019ne abone olun!<\/strong><\/p>\n R\u0131za Eren EKEN<\/strong><\/p>\n Kaynak\u00e7a:<\/strong><\/p>\n Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi\u2019nin 2016\/3160 E. 2017\/5582 K.<\/p>\n Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi\u2019nin 2010\/3476 E. 2011\/15231 K.\u00a0 16.11.2011 T.<\/p>\n \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi\u2019nin 2018\/1301 E. 2018\/952 K. 16.07.2018 T.<\/p>\n Mehmet Ali\u00a0Aksoy, \u201cT\u00fcrk Ticaret Kanunu Ba\u011flam\u0131nda Defter Tutma Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc\u201d<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan T\u00fcrk Ticaret Kanunu uyar\u0131nca tacir olman\u0131n h\u00fck\u00fcm ve sonu\u00e7lar\u0131ndan birisi de ticari defter tutma zorunlulu\u011fudur. Kanunda belirtilen ticari defter ve belgeler belirli bir s\u00fcre ile muhafaza edilmelidir. Tacir, ticari i\u015flemlerin kurulmas\u0131na, icras\u0131na veya ipote\u011fine ili\u015fkin olmakla birlikte ticari defterlerin anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve d\u00fczenlenmesi i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc belgeyi saklamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Peki s\u00f6z konusu ticari defterlerin…<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":13663,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[95],"tags":[194,43,672,670,671],"yoast_head":"\n